همشهری آنلاین – گروه سیاسی: رویکرد «تسلیمطلبانه» واشنگتن با چاشنی «تهدیدهای مستمر» در قبال تهران در شرایطی روند مذاکرات را در هالهای از ابهام قرار داده که کارشناسان معتقدند با توجه به روند تحولات میدانی، بهویژه در تنگههرمز، مسیر دستیابی به هرگونه «توافق» از امتیازدهی واشنگتن در قبال پیش شرط های ایران میگذرد.
مواضع رسمی تهران درباره توافق از یکسو و گمانهزنیهای مطرح شده درباره روند مذاکرات ازسوی دیگر، نشان میدهد «پایان جنگ»، «رفع تحریم»، «آزادسازی اموال»، «پرداخت غرامت» و «حاکمیت هرمز» تشکیل دهنده چارچوبی است که با تامین «حقوق ایران»، حصول توافق را تسهیل خواهد کرد.
۱
پایان جنگ و محاصره
- گزاره: یکی از محوریترین شروط ایران برای هرگونه توافق، ناظر بر «پایان جنگ» و همچنین «پایان محاصره» است.
- موضع آمریکا: تمدید آتش بس (۲ ماه)
- موضع ایران: تمرکز بر پایان جنگ و تعیین تکلیف موضوعهای مطرح طی یک ماه
- راهبردها:
- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: جمهوریاسلامی ایران میخواهد چرخه «جنگ، مذاکره، آتشبس و سپس دوباره جنگ» را بشکند.
- عباس عراقچی، وزیر امورخارجه: جمهوریاسلامی موضع خود را درباره یک چارچوب عملی و قابل اجرا برای پایان دائمی جنگ علیه ایران تشریح کردهاست.
- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: پیش از هرگونه گفتوگوی هستهای، هرگونه مذاکره باید با محوریت «پایان جنگ» انجام شود.
- ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیتملی مجلس: ما تا جایی خواهیم جنگید که دیگر جنگی بر ما تحمیل نشود.
- واکنشهای بینالمللی:
- نشریه آتلانتیک: حامیان جنگ هنوز توضیح ندادهاند دور تازهای از بمباران چگونه قرار است کاری را انجام دهد که ۳۷روز حملات سنگین نتوانست انجام دهد.
- الجزیره: جنگ علیه ایران که توسط ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، احتمالاً با عقبنشینی واشنگتن پایان خواهد یافت.
۲
رفع تحریمها
- گزاره: رفع تحریمها، یکی دیگر از شروط محوری ایران برای هرگونه توافق است که تامینکننده بخشی از حقوق ملت ایران خواهد بود.
- موضع آمریکا: پذیرش رفع تحریمها بدون ارائه چارچوب دقیق برای عملیاتی کردن این شرط
- موضع ایران: لزوم وجود یک سازوکار شفاف و تضمینشده درباره رفع تحریمها
- راهبردها:
- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: جز پذیرش حقوق مردم ایران که در پیشنهاد ۱۴ بندی آمده، راه دیگری وجود ندارد.
- عباس عراقچی، وزیر امورخارجه: تردد در تنگه هرمز تنها در صورت توقف دائمی جنگ، رفع محاصره و تحریمهای غیرقانونی علیه ایران به حالت «عادی» بازمیگردد.
- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: آمریکاییها در زمینه رفع تحریمها جدی نیستند؛ شما نمیتوانید ادعا کنید تحریمها را برمیدارید و درعینحال آنها را تشدید کنید.
۳
آزادسازی اموال
- گزاره: آزادسازی اموال مسدود شده ایران در کشورهای مختلف، از دیگر شروط ایران برای توافق با آمریکا محسوب میشود.
- موضع آمریکا: سر باز زدن از پذیرش تعهد شفاف و دقیق درباره آزادسازی اموال مسدود شده ایران
- موضع ایران: تاکید بر ارائه زمانبندی روشن برای آزادسازی اموال ایران
- راهبردها:
- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: آزادسازی پولهای بلوکه باید محقق شود.
- اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه: آزاد شدن پولهای بلوکه شده ایران امتیاز نیست بلکه احقاق حق است.
- واکنشهای بینالمللی:
- خبرگزاری قطری الجزیره:
- موسسه صلح ایالات متحده، میزان داراییهای مسدود شده ایران را تقریباً ۱۰۰ میلیارد دلار تخمین زده است.
- چین، ژاپن، هند، کرهجنوبی و همچنین عراق از جمله کشورهایی هستند که وجوه حاصل از خرید نفت ایران در آنجا مسدود شدهاست.
- با آزادسازی اموال ایران، بانک مرکزی قادر خواهد بود پرداختهای تجارتخارجی را بهتر مدیریت کند و شرایط این تجارت را با کشورهای مختلف بهبود بخشد.
- شبکه آمریکایی سی. ان. ان: ایران خواستار رفع توقیف ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای خود است.
۴
پرداخت غرامت
- گزاره: پس از آتش بس در جنگ تحمیلی سوم، تهران همواره تاکید کرده است که پرداخت غرامت از اصول محوری هرگونه توافق خواهد بود.
- موضع آمریکا: پافشاری بر عدم پرداخت غرامت به ایران به دلیل دربرداشتن پیام «پذیرش شکست»
- موضع ایران: تاکید بر لزوم پرداخت غرامت ازسوی واشنگتن
- راهبردها:
- آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبرمعظمانقلاب: حتماً غرامت تکتک صدمات وارد شده و خونبهای شهیدان و دیه جانبازان این جنگ را طلب خواهیم کرد.
- عباس عراقچی، وزیر امورخارجه (نامه به شورای امنیت) : دولت مسئول جنگ، مکلف است جبران کامل خسارتهای ناشی از عمل متخلفانه بینالمللی را به عمل آورد.
- علی نیکزاد، نایب رئیس مجلس: پرداخت غرامت، ارائه ضمانت قطعی و تنبیه متجاوز، از شروط غیرقابل مذاکره ماست.
- برآوردهای خسارتها:
- میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس اخیرا به نکات مهمی درباره خسارتهای جنگ رمضان اشاره کردهاست:
- خسارت جنگ بین ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار برآورد شده است.
- خسارتهای بخش انرژی حدود ۱۴ میلیارد دلار بودهاست.
- حدود یک میلیارد دلار هم مخازن و فرآورده و ... آسیب دیده است.
- میزان خسارتها با احتساب حوزه نظامی، بین ۲۰ تا ۴۰ میلیارد دلار متغیر است.
- عدد رسمی دولت، ۲۸ میلیارد دلار است که گزارش آن خدمت رهبرمعظم انقلاب داده شدهاست.
۵
حاکمیت بر تنگههرمز
- گزاره: تدوین ساختار جدید برای مدیریت ترددها از تنگههرمز از دیگر پیش شرط های تهران برای توافق با آمریکا بهحساب میآید.
- موضع آمریکا: عدم پذیرش احاطه ایران بر تنگه هرمز
- موضع ایران: طراحی سازوکار جدید مدیریت تنگه هرمز عدم بازگشت به وضعیت قبلی
- راهبردها:
- آیتالله سیدمجتبی حسینی خامنهای، رهبرمعظمانقلاب: تنگه هرمز را به مرحله جدیدی وارد خواهیم کرد. ما طالب جنگ نبوده و نیستیم، اما به هیچوجه از حقوق حقه خود دست نمیکشیم.
- محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس: ایران با اعمال مدیریت بر تنگهٔ هرمز، خود و همسایگان را از نعمت ارزشمند آیندهای بدون حضور و دخالت آمریکا برخوردار خواهد کرد.
- غلامحسین محسنیاژهای، رئیس قوه قضاییه: امروز نه فقط مدیریت و کنترل تنگه هرمز، بلکه ابتکارعمل در همه جبههها و جنبههای نبرد، در ید باکفایت قوای مسلح مقتدر ایران اسلامی است.
- محمدرضا عارف، معاوناول رئیسجمهور: مدیریت تنگههرمز با ایران است و این حق قانونی جمهوریاسلامی ایران محسوب میشود؛ یا در میز مذاکره یا در میدان حقمان را تثبیت میکنیم.
- عباس عراقچی، وزیر امور خارجه: در حال تدوین سازوکاری برای مدیریت تنگههرمز هستیم و این منطقه به شرایط قبل بازنمیگردد.
- واکنشهای بینالمللی:
- کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا: ایران همچنان این توانایی را دارد که در تنگههرمز اختلال ایجاد کند و همین مساله به یک اهرم فشار مهم برای تهران تبدیل شدهاست.
- جو کنت، مدیر سابق مرکز ملی ضدتروریسم در دولت ترامپ: قواعد بازی در تنگه هرمز، توسط ایران و نه آمریکا، تعیین میشود.
- روزنامه عبری معاریو: ایران به تقویت قوای نظامی خود و پیاده کردن برنامههایش در تنگه هرمز ادامه میدهد.
- حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای کنگره: ایران واقعا کنترل تنگه هرمز را به دست دارد.
- اندیشکده آمریکایی هوور: آمریکا با وجود داشتن برترین نیروی دریایی جهان، در عمل قادر به مقابله با قدرت دریایی ایران در تنگه هرمز نیست.
- آنتونی آگیلار، افسر بازنشسته نیروهای ویژه ارتش آمریکا: ایران میداند از نظر جغرافیایی و ژئوپلیتیک، با داشتن تنگه هرمز، در موضع برتر قرار دارد.
- شبکه آمریکایی سیانان: نیروی دریایی ایران حاکم مطلق تنگه هرمز و خلیج فارس است.
نظر شما